Właściciele witryn internetowych, rozważający zakup usług monitorowania stron, często pytają, w jaki sposób takie usługi działają. Oto wyjaśnienie, czym dokładnie jest monitoring stron, jakie są jego rodzaje oraz w jaki sposób jest on realizowany w zależności od tego, co konkretnie zostaje monitorowane.
Jak działa monitoring stron?
Monitoring stron to usługa realizowana przez zewnętrzną aplikację typu SaaS (Software as a Service), wykorzystującą serwery zlokalizowane w różnych miejscach na świecie. Głównym powodem stosowania globalnej sieci serwerów jest wyeliminowanie fałszywych alarmów, które mogłyby być spowodowane lokalnymi problemami sieciowymi dotyczącymi pojedynczej lokalizacji.
Aplikacja monitorująca w regularnych odstępach czasu (nawet co minutę) wykonuje określone testy – w mniejszym lub większym stopniu udając użytkownika – a jeśli wykryje odchylenia od normy, wysyła alerty i rejestruje zdarzenie do późniejszej analizy przyczyn.
Podczas gdy większość dobrych hostów gwarantuje 99,99% czasu działania witryny, nieoczekiwane problemy ze sprzętem, awarie po stronie operatorów, a także własne działania związane np. z aktualizacją oprogramowania, mogą spowodować wyłączenie lub niedostępność serwisu.
W przypadku prywatnych stron internetowych przejściowe problemy z dostępem mogą być do zaakceptowania, ale dla witryn biznesowych może to prowadzić do utraty sprzedaży, spadku zaufania do marki czy pogorszenia pozycji w wyszukiwarkach.
Można jednak przeciwdziałać takim sytuacjom i zminimalizować ich negatywne skutki. Jeśli Twoja witryna z jakiegoś powodu przestanie działać, możesz zostać o tym niezwłocznie poinformowany, co pozwoli Ci podjąć natychmiastowe działania w celu rozwiązania problemu – a także powiadomić swoich klientów np. za pośrednictwem mediów społecznościowych, że podjąłeś kroki w celu naprawy usterki.
Definicja monitoringu stron
Definicja określa monitoring stron jako proces testowania i weryfikacji, czy użytkownicy mogą korzystać z witryn lub aplikacji internetowych zgodnie z oczekiwaniami. Celem monitorowania jest zapewnienie ich dostępności, wydajności i funkcjonalności.
Funkcje monitoringu stron
Funkcje monitoringu stron obejmują monitorowanie dostępności (wykrywanie całkowitych awarii), monitorowanie treści (sprawdzanie, czy wyświetla się to, co powinno), monitorowanie szybkości (pomiar czasów wczytywania i wykrywanie opóźnień), monitorowanie funkcji i procesów (testowanie prawidłowego działania), a także monitorowanie innych cech stron.
Monitorowanie dostępności
Podstawowy monitoring dostępności polega na regularnym łączeniu się z serwerem strony i sprawdzaniu jego odpowiedzi przy próbie otwarcia określonego adresu URL. Strona uznawana jest za dostępną, jeśli serwer zwróci kod „200 OK” lub kod przekierowania. Wszelkie inne odpowiedzi lub ich brak w określonym czasie skutkują zarejestrowanym i zgłoszonym alertem o awarii.
Przy monitorowaniu dostępności pobierany jest tylko nagłówek HTTP, co powoduje minimalne obciążenie serwera i jest niewidoczne dla narzędzi śledzących ruch, takich jak Google Analytics.
Monitorowanie treści
Monitorowanie treści oznacza weryfikację obecności zdefiniowanego fragmentu treści lub kodu na stronie. W tym celu pobierany jest kod HTML strony, ale wciąż nie jest to duże obciążenie.
Monitorowanie szybkości
Monitorowanie szybkości wymaga już pobrania wszystkich osadzonych elementów (styli, obrazków, skryptów) i wyrenderowania strony, aby dokonać pomiaru całkowitego czasu jej wczytywania. Jeśli czas ten przekroczy ustalony limit, zdarzenie jest rejestrowane jako awaria i wyzwala alert.
Taki typu monitoring – ze względu na wykonywanie skryptów – nie jest już „niewidzialny” dla Google Analytics.
Monitorowanie funkcji i procesów
Najbardziej zaawansowaną formą jest monitorowanie według zdefiniowanych scenariuszy, polegające na cyklicznym wykonywaniu określonych kroków (wypełnianie pól, klikanie przycisków, sprawdzanie treści itp.) i naśladowaniu prawdziwego użytkownika. Przy wystąpieniu problemu na dowolnym etapie scenariusza tworzony jest zrzut ekranu, a właściciel otrzymuje powiadomienie.
Taki monitoring obciąża serwer w takim samym stopniu, jak ruch rzeczywistych użytkowników, a wygenerowane wizyty są rejestrowane przez narzędzia analityczne, o ile nie zostaną odpowiednio przefiltrowane.
Monitorowanie innych cech stron internetowych
Poza wspomnianymi, istnieją inne rodzaje monitoringu stron, takie jak monitorowanie wygasania domen, ważności certyfikatów SSL, obecności na czarnych listach czy blokad dla robotów wyszukiwarek.
Real User Monitoring
Przeciwieństwem monitoringu syntetycznego, polegającego na zewnętrznych testach, jest monitorowanie pasywne (RUM – Real User Monitoring). Polega ono na analizie rzeczywistych wizyt użytkowników i wykrywaniu napotkanych przez nich problemów. Wymaga to instalacji skryptów na monitorowanej stronie, a koszty zależą od ruchu na witrynie.
Inne rodzaje monitoringu
Oprócz monitorowania stron, właściciele witryn korzystają także z innych usług monitorujących, takich jak:
- Monitorowanie ruchu – śledzenie zachowań użytkowników, realizowane np. przez Google Analytics
- Monitorowanie zmian – wykrywanie modyfikacji treści stron, przydatne do obserwacji konkurencji
- Monitorowanie pozycji – kontrolowanie pozycji w wynikach wyszukiwania dla określonych fraz
- Monitorowanie wzmianek – wyszukiwanie wystąpień marek, produktów i usług w internecie
Niektóre z tych usług, jak monitorowanie ruchu czy zmian, również działają w oparciu o zainstalowane na stronie skrypty. Z kolei monitorowanie pozycji i wzmianek wymaga skanowania całego internetu i tworzenia własnych indeksów.
Aby otrzymywać powiadomienia o wszelkich problemach na swojej stronie, należy skorzystać z jednej z usług monitorowania witryny, która będzie regularnie ją testować i alarmować w razie wykrycia usterek. Nawet drobne problemy, jak zepsuta wtyczka, mogą zatrzymać działanie, co zostanie zauważone przez dobre narzędzie monitorujące.
Nadzór nad witryną internetową
Analityka ruchu, taka jak Google Analytics, Yandex Metrica czy Matomo, śledzi zachowania użytkowników w sposób zbliżony do Real User Monitoring (RUM) – poprzez wstrzyknięcie fragmentu kodu JavaScript na monitorowanej stronie. Wizyty użytkowników są rejestrowane wraz z wieloma parametrami, a następnie udostępniane w postaci raportów, umożliwiających wyciąganie wniosków na podstawie zagregowanych danych.
Monitoring zmian
Zmiany są zazwyczaj monitorowane na witrynach konkurencyjnych, co stanowi monitoring zewnętrzny. Polega on na ciągłym porównywaniu aktualnej wersji strony z poprzednią. Realizowane jest to na dwa sposoby:
- oparty na kodzie/tekstowy
- wizualny – porównywanie graficznych zrzutów ekranu strony lub jej fragmentu.
W obu metodach można ustalić procentowy próg, po przekroczeniu którego zmiana będzie raportowana.
Monitoring pozycji
Automatyczne obserwowanie rezultatów działań SEO jest trudniejsze, niż mogłoby się wydawać. Po pierwsze, Google blokuje nadmierne połączenia z tego samego źródła, wymuszając korzystanie ze specjalnych sieci VPN.
Po drugie, personalizacja wyników wyszukiwania Google utrudnia monitorowanie konkretnych pozycji.
Niemniej jednak, proces ten polega na wpisywaniu frazy w wyszukiwarkę Google i sprawdzaniu, na której pozycji pojawia się monitorowana strona.
Śledzenie wzmianek
Ten rodzaj monitoringu, niezwykle przydatny w marketingu, pochłania najwięcej zasobów, a co za tym idzie, wiąże się z największymi kosztami. Aby skutecznie wykrywać wzmianki, konieczne jest nieustanne skanowanie całego Internetu i tworzenie własnej, aktualizowanej bazy danych, podobnie jak robi to Google.
Jak otrzymywać powiadomienia o problemach na stronie?
Skorzystaj z jednej z usług monitorowania witryny, która będzie regularnie testować stronę pod kątem niedostępności i informować Cię o każdym wykrytym problemie. Nawet drobne usterki, takie jak uszkodzona wtyczka, mogą zatrzymać działanie witryny, mimo że technicznie nadal jest ona online, co zostanie zauważone przez dobry serwis monitorujący.
Darmowe narzędzia monitorujące dostępność strony
Nie musisz od razu inwestować w taki monitoring. W wielu przypadkach darmowe narzędzia są całkowicie wystarczające, nawet jeśli chcesz monitorować więcej niż jedną stronę. Większość z nich powiadomi Cię o incydencie za pośrednictwem e-maila lub powiadomień push na urządzeniach mobilnych. Oto trzy, moim zdaniem, najlepsze darmowe narzędzia do monitorowania dostępności Twojej witryny:
StatusCake
StatusCake istnieje od 2012 roku i jest fantastyczną aplikacją do monitorowania nie tylko dostępności Twojej strony, ale także jej wydajności. Rozbudowana sieć oferuje około 50 lokalizacji testujących w około 30 krajach.
Wśród użytkowników są zarówno małe firmy korzystające z bogatego w funkcje darmowego planu, jak i duże przedsiębiorstwa wymagające bardziej zaawansowanych możliwości monitoringu.
Darmowy plan pozwala monitorować dostępność strony w interwale 5 minut.
Uptime Robot
Działający na Malcie UptimeRobot istnieje od 2010 roku i stał się bardzo popularnym i cenionym dostawcą usług monitorowania witryn internetowych. Twoje strony będą testowane z ponad 20 lokalizacji na całym świecie.
Uptime Robot umożliwia bezpłatne monitorowanie nawet 50 witryn w odstępie 5 minut. Możesz również przeprowadzić podstawowy poziom monitorowania uszkodzeń sprawdzając czy określone słowo/fraza jest widoczna na stronie. To prosty sposób monitorowania poprawnego wyświetlania strony. Jeśli dany tekst nie zostanie znaleziony, otrzymasz alert o problemie.
Hot Monitoring
Hot Monitoring to stosunkowo młody projekt, który ma ambicję stać się czołowym graczem w swojej branży. Czy mu się to uda, czas pokaże, ale na razie możesz wykorzystać ich darmowy plan do monitorowania swojej strony, który daje 50 zł jako bonus, które można przeznaczyć na bezpłatny monitoring.
Monitorowanie jest prowadzone z pięciu lokalizacji w Europie. Może się to wydawać mało w porównaniu z wcześniej wymienionymi, ale w praktyce jest to całkowicie wystarczające. Jeśli strona staje się niedostępna dla jednej lokalizacji, wykonywany jest test z kolejnej, a następnie z trzeciej. Jeśli trzy lokalizacje wykażą niedostępność strony, otrzymujesz powiadomienie e-mail, Telegram, WebHook lub SMS.
Oto niektóre funkcje oferowane przez Hot Monitoring. Nie wszystkie są dostępne w planie darmowym:
- Monitorowanie czasu dostępności – HTTP, TCP, SSH, DNS, SMTP, PING
- Natychmiastowe i niezawodne alerty – email, SMS, Slack, Telegram i in.
- Analiza przyczyn
- Monitorowanie szybkości strony
- Monitorowanie SSL
- Monitorowanie domeny
Darmowy plan pozwala monitorować dostępność strony w interwale 1 min.
Brak możliwości monitorowania
Jeśli korzystasz ze standardowych usług hostingowych, system monitoringu może nie być w stanie sprawdzać dostępności witryny, ponieważ system ochrony serwera blokuje jego ruch. Upewnij się zatem, czy Twój dostawca nie odrzuca tego typu aktywności, a jeśli tak jest, zapytaj, czy można to zmienić.
Czasami ruch systemu monitorującego może być również blokowany przez wtyczki Twojej strony, np. WordFence. Musisz wtedy dowiedzieć się, z jakich adresów IP są wykonywane testy, i dodać je na białą listę w konfiguracji WAF wtyczki.
Podsumowanie
Istnieje wiele bezpłatnych narzędzi do monitorowania dostępności stron, takich jak StatusCake, UptimeRobot czy Hot Monitoring. Większość z nich w wersjach darmowych powiadomi o awariach poprzez email, powiadomienia push lub inne kanały komunikacji. Przedstawione tutaj rozwiązania sprawdzają się dobrze w praktyce i powinny wystarczyć do monitorowania jednej lub kilku witryn.
Może się jednak zdarzyć, że ruch systemu monitorującego zostanie zablokowany przez zabezpieczenia serwera lub wtyczki samej strony. W takim przypadku należy skonfigurować wyjątki lub białe listy dla adresów IP, z których wykonywane są testy.
Podsumowując, stałe monitorowanie różnych aspektów funkcjonowania serwisu internetowego jest kluczowe dla zapewnienia jego ciągłej dostępności. Usługi monitorujące są wystarczająco zaawansowane, aby skutecznie symulować aktywność użytkowników i wykrywać nieprawidłowości, zanim zostaną one dostrzeżone przez prawdziwych odwiedzających. Wybór konkretnego narzędzia zależy od indywidualnych preferencji i wymagań, ale nawet podstawowe wersje darmowe powinny spełnić podstawowe potrzeby monitorowania.
Jeśli korzystasz z platformy WordPress do prowadzenia swojej witryny, dostępne są również wtyczki związane z monitorowaniem. Jednak w większości przypadków lepiej jest unikać instalowania dodatkowych rozszerzeń, jeśli nie jest to absolutnie konieczne. Wdrożenie testów monitorujących za pomocą zewnętrznych narzędzi jest niezwykle proste i nie wymaga podejmowania żadnych działań integracyjnych z samą stroną. Wystarczy podać jej adres URL, a system zajmie się resztą.
Warto również wspomnieć o innych rodzajach monitoringu, które często są mylone z monitorowaniem dostępności strony. Wśród nich znajdują się monitorowanie ruchu (śledzenie zachowań użytkowników za pomocą np. Google Analytics), monitorowanie zmian (wykrywanie modyfikacji treści stron konkurencji), monitorowanie pozycji (śledzenie pozycji w wynikach wyszukiwania) oraz monitorowanie wzmianek (wyszukiwanie wystąpień marek, produktów i usług w internecie).
Jeśli zależy Ci na możliwie najszybszym wykryciu problemu, to prawdopodobnie Hot Monitoring (https://hotmnt.pl/) z naszej listy będzie tu najlepszym rozwiązaniem z uwagi na najniższy interwał wykonywanych testów w wersji bezpłatnej.
Każda z tych usług monitorujących pełni ważną rolę w zarządzaniu obecnością firmy online i optymalizacji działań marketingowych. Jednak na potrzeby zapewnienia ciągłej dostępności i prawidłowego funkcjonowania samej strony, priorytetem powinien być monitoring syntetyczny przy użyciu jednego z bezpłatnych lub płatnych narzędzi zewnętrznych. Tylko w ten sposób można mieć pewność, że wszelkie usterki zostaną wykryte i zgłoszone z odpowiednim wyprzedzeniem.
